เขียนบทความโดย แพทย์หญิงภัสพร ร่มฉัตรทอง (หมอจีน) ว.75224
หากส่องกระจกแล้วพบว่าเส้นผมร่วงเป็นหย่อม หรือมีบริเวณหนังศีรษะที่ผมหายไปเป็นวง อาจทำให้เกิดคำถามทันทีว่าเกิดจากอะไร เป็นโรคอะไร และจำเป็นต้องรักษาหรือไม่ เพราะลักษณะผมร่วงแบบนี้อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ และแต่ละสาเหตุก็มีแนวทางดูแลแตกต่างกัน
บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักโรคผมร่วงเป็นหย่อม ตั้งแต่สาเหตุผมร่วงเป็นย่อมเกิดจากอะไร อาการ ไปจนถึงวิธีรักษาผมร่วงเป็นหย่อมและคำถามที่พบบ่อย เพื่อช่วยให้แยกความแตกต่างของภาวะผมร่วงแต่ละประเภท และรู้ว่าเมื่อไหร่ควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัด
Key Takeaways
- ผมร่วงเป็นหย่อม หรือ Alopecia areata คือภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันเข้าไปโจมตีบริเวณรูขุมขน ทำให้เกิดผมร่วงเป็นจุดหรือเป็นวง
- ปัจจัยที่เกี่ยวข้องอาจมีทั้งพันธุกรรม โรคภูมิคุ้มกันบางชนิด และปัจจัยกระตุ้น เช่น ความเครียด แต่ไม่ได้หมายความว่าความเครียดเป็นสาเหตุโดยตรงในทุกคน
- ลักษณะผมร่วงเป็นวงไม่ได้แปลว่าเป็น Alopecia areata เสมอไป เพราะเชื้อรา การติดเชื้อ หรือโรคผิวหนังบางชนิดก็ทำให้ผมร่วงเป็นหย่อมได้
- บางรายสามารถมีผมขึ้นกลับมาเองได้ แต่ภาวะนี้มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำ จึงควรติดตามอาการอย่างเหมาะสม
- หากมีผมร่วงเป็นหย่อมใหม่ ๆ ขยายวงอย่างต่อเนื่อง หรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยสาเหตุและวางแนวทางรักษา
สารบัญบทความ
- โรคผมร่วงเป็นหย่อม คืออะไร ?
- สาเหตุของโรคผมร่วมเป็นหย่อม
- ผมร่วงเป็นหย่อม สังเกตอาการอย่างไร จุดไหนควรรีบตรวจ
- ผมร่วงเป็นหย่อมเยอะ ๆ เป็นโรคอะไร?
- แนวทางการรักษาอาการผมร่วงเป็นหย่อม
- ผมร่วงเป็นหย่อม รู้สาเหตุให้ชัด ก่อนเลือกวิธีดูแล
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผมร่วงเป็นหย่อม
โรคผมร่วงเป็นหย่อม คืออะไร ?
โรคผมร่วงเป็นหย่อม หรือ Alopecia areata คือภาวะผมร่วงเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน โดยระบบภูมิคุ้มกันเข้าใจผิดและเข้าไปโจมตีรูขุมขน ส่งผลให้เส้นผมหยุดการเจริญเติบโตและหลุดออกในบริเวณนั้น ภาวะผมร่วงเป็นหย่อมสามารถเกิดได้กับคนทุกเพศและทุกวัย ในบางรายอาจมีอาการรุนแรงจนผมร่วงทั่วทั้งศีรษะหรือขนตามร่างกายหลุดร่วงเป็นบริเวณกว้าง ดังนั้นควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์เพื่อหาสาเหตุและแนวทางการดูแลที่เหมาะสม
ปัญหาผมร่วงเป็นหย่อม ปรึกษาแพทย์เพื่อหาทางรักษาอย่างเหมาะสม อ่านเพิ่มเติมที่ : คลินิกปลูกผม
สาเหตุของโรคผมร่วมเป็นหย่อม
โดยทั่วไปผมร่วงเป็นหย่อม เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่เข้าไปโจมตีรูขุมขน แต่ปัจจุบันยังไม่สามารถระบุสาเหตุเดียวที่อธิบายการเกิดโรคในทุกคนได้ สาเหตุของผมร่วงมีปัจจัยดังต่อไปนี้
- พันธุกรรม ผู้ที่มีคนในครอบครัวเป็นโรคผมร่วงเป็นหย่อม อาจมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นจากปัจจัยทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน
- ความเครียด ความเครียดอาจเป็นปัจจัยกระตุ้นให้ผมร่วงหรือผมบางกลางหัวในบางราย แต่ไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงในทุกคน
- โรคที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกัน ผู้ที่มีโรคภูมิคุ้มกันบางชนิด เช่น โรคไทรอยด์หรือโรคด่างขาว อาจมีโอกาสพบโรคผมร่วงเป็นหย่อมร่วมด้วย
- การรับประทานยาบางชนิด ยาบางชนิดอาจทำให้เกิดผมร่วงเป็นผลข้างเคียง แต่ลักษณะการร่วงอาจแตกต่างจาก Alopecia areata จึงควรตรวจหาสาเหตุก่อนรักษา
- ภาวะขาดสารอาหาร การขาดสารอาหาร เช่น ธาตุเหล็กหรือสังกะสี อาจเกี่ยวข้องกับผมร่วงบางประเภท แต่ไม่ได้ถือเป็นสาเหตุโดยตรงของ Alopecia areata ในทุกกรณี
ผมร่วงเป็นหย่อม สังเกตอาการอย่างไร จุดไหนควรรีบตรวจ
ผมร่วงเป็นหย่อมลักษณะเด่นของภาวะนี้คือเส้นผมอาจหลุดออกอย่างค่อนข้างรวดเร็ว จนสังเกตเห็นหนังศีรษะเป็นบริเวณกลมหรือวงรี โดยผิวบริเวณที่ผมร่วงมักเรียบและไม่ได้มีการอักเสบให้เห็นชัดเจน
อาการที่ควรสังเกต ได้แก่
- มีบริเวณผมร่วงเป็นหย่อม ๆ ตั้งแต่หนึ่งจุดขึ้นไป
- พบผมร่วงเป็นวงกลมหรือวงรีและเห็นหนังศีรษะชัด
- เส้นผมหลุดเป็นกระจุกออกจนเกิดผมแหว่งเป็นวง
- บางคนพบผมร่วงบริเวณคิ้ว ขนตา หนวด หรือเคราร่วมด้วย
- บางรายอาจมีอาการคัน ยิบ ๆ หรือแสบร้อนบริเวณที่กำลังจะเกิดผมร่วง
- อาจพบการเปลี่ยนแปลงของเล็บ เช่น มีรอยบุ๋มเล็ก ๆ หรือเล็บเปราะในบางราย
ผมร่วงเป็นหย่อมเยอะ ๆ เป็นโรคอะไร?
ผมร่วงเป็นหย่อมมีหลายรูปแบบและหลายสาเหตุ การตรวจลักษณะบริเวณที่ร่วงและประวัติร่วมจึงมีความสำคัญ ภาวะที่อาจเกี่ยวข้องหรือมีอาการคล้ายกัน ได้แก่
- Alopecia areata มักมีผมร่วงเป็นวงหรือเป็นหย่อม โดยผิวบริเวณนั้นอาจเรียบและไม่มีสะเก็ดชัดเจน
- เชื้อราที่หนังศีรษะ อาจทำให้ผมร่วงเป็นกระจุกร่วมกับอาการคัน แดง หรือมีขุย
- ผมร่วงจากความเครียดหรือการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย มักมีลักษณะผมบางหรือร่วงกระจายมากกว่าการเป็นวง
- ภาวะขาดสารอาหารหรือโรคบางชนิด อาจทำให้เกิดผมแหว่งทั่วศีรษะ
- ผมร่วงจากพันธุกรรม มักมีรูปแบบเฉพาะ เช่น แนวผมด้านหน้าถอยหรือผมบางบริเวณกลางศีรษะ
แนวทางการรักษาอาการผมร่วงเป็นหย่อม
การใช้ยาเป็นวิธีแก้ผมร่วงที่แพทย์อาจพิจารณาสำหรับผู้ที่มีภาวะผมร่วงเป็นหย่อม โดยเฉพาะในกรณีที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรง ตำแหน่งและขนาดของบริเวณที่มีผมร่วง รวมถึงปัจจัยเฉพาะของแต่ละบุคคล ในบางกรณี เส้นผมอาจสามารถงอกกลับได้เอง ขณะที่บางรายอาจจำเป็นต้องได้รับการรักษาเพิ่มเติมตามดุลยพินิจของแพทย์ โดยยาที่ใช้มีหลายประเภท ซึ่งแต่ละชนิดมีวัตถุประสงค์และวิธีการใช้แตกต่างกัน ดังนี้
คอร์ติโคสเตียรอยด์ (Corticosteroid)
ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์เป็นยาที่ใช้เพื่อยับยั้งการทำงานที่ผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน โดยทั่วไปแพทย์จะแนะนำให้ฉีดยาในบริเวณที่มีปัญหาทุก ๆ 4-6 สัปดาห์ ซึ่งการใช้ยานี้จะช่วยกระตุ้นการงอกของเส้นผมได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ไมนอกซิดิล 5% (Topical Minoxidil 5% Solution)
Minoxidil 5% เป็นยาทาเฉพาะที่ที่ใช้ในการดูแลภาวะผมร่วงและผมบาง โดยมีส่วนช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของเส้นผมและช่วยให้เส้นผมอยู่ในระยะเจริญเติบโตได้นานขึ้น สำหรับผู้ที่มีภาวะผมร่วงเป็นหย่อม แพทย์อาจพิจารณาใช้ Minoxidil เป็นส่วนหนึ่งของการรักษาร่วมในผู้ป่วยบางราย โดยขึ้นอยู่กับลักษณะและความรุนแรงของภาวะผมร่วง รวมถึงความเหมาะสมของแต่ละบุคคล
อิมมูโนเฉพาะที่ (Topical immunotherapy)
ยาอิมมูโนเฉพาะที่ อาจทำให้เกิดอาการผื่นแพ้ที่หนังศีรษะ และทำให้มีอาการระคายเคืองบริเวณรอยโรค โดยแพทย์จะแนะนำให้ทาสัปดาห์ละครั้ง แล้วค่อย ๆ เพิ่มความเข้มข้นขึ้นเรื่อย ๆ จนฤทธิ์ของยาไปกระตุ้นให้ผมงอกขึ้นมาใหม่ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาเฉพาะอื่น ๆ แต่ทั้งนี้ ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ เนื่องจากต้องมีการติดตามผลอย่างใกล้ชิด
การปลูกผมแบบ Micrograft
การปลูกผมไม่ใช่แนวทางการรักษามาตรฐานสำหรับภาวะผมร่วงเป็นหย่อม (Alopecia areata) เนื่องจากโรคอาจกลับมากำเริบและส่งผลต่อเส้นผมบริเวณที่ปลูกได้ ผู้ที่มีภาวะดังกล่าวจึงควรได้รับการวินิจฉัยและควบคุมโรคให้เหมาะสมก่อน โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมินแนวทางการรักษาตามอาการและปัจจัยของแต่ละบุคคล ภาวะผมร่วงเป็นหย่อมอาจส่งผลต่อความมั่นใจและบุคลิกภาพของผู้ที่มีอาการได้ การได้รับการวินิจฉัยอย่างถูกต้องและเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมตั้งแต่ต้น จึงมีส่วนสำคัญในการดูแลภาวะผมร่วงและส่งเสริมการฟื้นตัวของเส้นผมในระยะยาว ทั้งนี้ ผลการรักษาอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
ผมร่วงเป็นหย่อม รู้สาเหตุให้ชัด ก่อนเลือกวิธีดูแล
ผมร่วงเป็นหย่อมสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย โดย Alopecia areata คือหนึ่งในภาวะที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ขณะที่ผมร่วงเป็นวงหรือเป็นหย่อมอาจมีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น เชื้อรา โรคผิวหนัง หรือภาวะผมร่วงประเภทอื่น ดังนั้น หากพบว่าผมร่วงผิดปกติ ควรตรวจหาสาเหตุและประเมินลักษณะของเส้นผมก่อนเลือกวิธีรักษา เพื่อให้แนวทางดูแลสอดคล้องกับปัญหาที่พบ
สำหรับผู้ที่มีปัญหาผมร่วง หัวล้านตรงกลาง และกำลังมองหาทางเลือกในการดูแลเส้นผม Max Hair Clinic มีบริการประเมินปัญหาเส้นผมและให้คำปรึกษาเกี่ยวกับแนวทางการรักษา โดยสามารถพิจารณาความเหมาะสมของแต่ละบุคคลก่อนตัดสินใจ หากตรวจพบว่าเป็นภาวะที่เหมาะสมกับการปลูกผม สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับปลูกผม ทั้งยังมีรีวิวการปลูกผม ก่อนเข้ารับคำปรึกษา สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมกับ Max Hair Clinic ได้ที่ LINE:@MAXHAIR
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับผมร่วงเป็นหย่อม
ผมร่วงเป็นหย่อม หายเองได้ไหม?
ผมร่วงเป็นหย่อมหายเองได้ในบางราย โดยเฉพาะกรณีที่มีผมร่วงเป็นหย่อมไม่มากและเป็นมาไม่นาน แต่มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ จึงควรติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง
ผมร่วงเป็นหย่อม ต้องหาหมออะไร?
แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนัง เพราะแพทย์สามารถตรวจหนังศีรษะ เส้นผม และประเมินสาเหตุของผมร่วงแต่ละประเภทได้
ผมร่วงแบบไหนถือว่าผิดปกติ?
หากมีผมร่วงเป็นวง เป็นหย่อม ผมร่วงจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง หากมีอาการคัน แดง มีตุ่ม สะเก็ด หรือหนองบริเวณหนังศีรษะ รวมถึงมีผมร่วงบริเวณอื่นของร่างกายร่วมด้วย ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อประเมินสาเหตุและวางแนวทางการรักษาที่เหมาะสม
ผมร่วงเป็นหย่อม ติดต่อคนอื่นได้ไหม?
หากได้รับการวินิจฉัยว่าเป็น Alopecia areata ภาวะนี้ไม่ใช่โรคติดต่อและไม่สามารถแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนได้ อย่างไรก็ตาม อาการผมร่วงเป็นหย่อมอาจมีลักษณะคล้ายกับโรคบางชนิด เช่น การติดเชื้อราที่หนังศีรษะ ซึ่งสามารถติดต่อได้ ดังนั้น หากพบผมร่วงเป็นหย่อมร่วมกับอาการผิดปกติของหนังศีรษะ ควรเข้ารับการตรวจเพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุที่ถูกต้อง
ผมร่วงเป็นหย่อม กลับมาเป็นซ้ำได้ไหม?
มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ เพราะผมร่วงเป็นหย่อมอาจมีช่วงที่อาการสงบและกลับมาเกิดใหม่ภายหลัง การติดตามอาการจึงมีความสำคัญ
ข้อมูลอ้างอิง
- โรคผมร่วงเป็นหย่อม. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2568 จาก https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/HpH/admin/download_files/146_49_1ni5th7.pdf
- ความหมาย โรคผมร่วงเป็นหย่อม (Alopecia Areata). สืบค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2568 จาก https://www.pobpad.com/alopecia-areata-โรคผมร่วงเป็นหย่อม
- โรคผมร่วงเป็นหย่อม. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 มกราคม 2568 จาก https://www.si.mahidol.ac.th/th/division/hph/admin/news_files/560_49_1.pdf
